مرتضى راوندى

193

تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )

و با اين مقدار سنگ مىتوان ديوارى به ارتفاع يك‌متر اطراف خاك فرانسه كشيد . هنوز به خوبى معلوم نيست كه قطعات تراشيدهء سنگهاى هرم را كه گاهى به 14 متر مكعب مىرسيده ، با چه وسايلى تا حدود 160 متر ارتفاع بالا برده‌اند . و مصريان براى آنكه عظمت اين شاهكار بشرى را نشان دهند ، مىگويند : « همهء عالم از زمان مىترسند ولى خود زمان از اهرام بيم دارد . » اهرام جايگاه مردگان بود . بعضى معتقدند كه مصريان قديم مانند هندوان ، زنان و بندگان مرده را با او در گور مىكردند كه پس از مرگ به خدمت او كمر بندند ؛ ولى به علت دشواريهايى كه اين عمل داشت ، مصريان بتدريج به تصويرهاى كوچكى از زنان و غلامان و ملزومات ديگر اكتفا كردند كه بجاى آنان در گور مىنهادند . پس‌ازآنكه رسم گذاشتن تصوير به‌جاى اصل پذيرفته شد ، هنرمندان مصرى آثار هنرى بسيار زيبايى از خود در گورها به يادگار گذاشتند . منظرهء مزرعهء در حال خيش كردن ، منظرهء درو كردن محصول ، صحنهء پختن نان ، و جفتگيرى گاو نر با گاو ماده و نظاير اينها زياد در مقابر مصرى ديده مىشود . با اينكه سنگ اهرام از صدها فرسنگ راه به پاى اهرام آورده مىشد چنان مىنمود كه اين سنگها در نزديكى دست كارگران است زيرا در به كار بردن سنگهاى عظيم هرگز صرفه‌جويى نمىكردند . هرم خوفو ( خئوپس ) داراى دو ميليون و نيم پاره سنگ است كه وزن متوسط پاره‌سنگها دو تن و نيم است . اين هرم زمينى به وسعت 46 هزار متر مربع را مىپوشاند و 146 متر ارتفاع دارد . در داخل آن تابوتهاى مرمرين فرعون هنوز باقى است ولى دزدان آنها را شكسته و محتواى آنها را به يغما برده‌اند . قبل از آنكه مرده را در تابوت بگذارند جسد او را با دقت تمام موميايى مىكردند . هرودت طرز موميايى كردن را چنين بيان مىكند : طرز موميايى در آغاز كار مخ مرده را با چنگكى از بينى بيرون مىآوردند و چون پاره‌اى از مخ را به اين ترتيب بيرون مىآوردند ، باقيمانده را با داخل كردن بعضى داروها بيرون مىآوردند . پس از آن با سنگ برنده‌اى پهلوى ميت را مىشكافتند و امعاء و احشاء او را خارج مىكردند . آنگاه درون شكم را با شراب خرما مىشستند و در آن گردهاى خوشبو مىپاشيدند . سپس آن را با مواد معطر پر مىكردند و به صورت اول خود مىدوختند . چون اين كارها انجام شد نعش را مدت 70 روز در حمامى از نترون ( سيليكات دوسديم و آلومينيوم ) قرار مىدادند . بعد مرده را مىشستند ، و با نوارهاى پارچه‌اى آغشته به موم نوارپيچ مىكردند و اين نوارها را با قشرى از صمغ مخصوص مىپوشانيدند كه مصريان آن را به‌جاى سريشم به كار مىبردند . چون اين كارها تمام شد صاحبان مرده ، جسد مردهء خود را مىگيرند و براى آن تابوتى از چوب به صورت انسان مىسازند و مرده را در آن مىگذارند و پس‌ازآنكه در آن را محكم بستند ، آن را در لحد به صورتى قرار مىدهند كه ايستاده و به ديوار تكيه داشته باشد . با اين خرجهاى سنگين ، اجساد مردگان خود را براى محفوظ ماندن موميايى مىكردند .